support No Comments

Ομιλία κ. Αλίκης Στυλιανού

Bank of Spain

First Atlantic-Mediterranean Forum on Communication

Madrid, 10-11 June 2019


Title: “How are we perceived by the specialists?”


The immediate, obvious answer I guess is “we are also perceived as specialists by the specialists”.

And then I would pause and think, well that’s not really the entire truth of the matter. We would like to be perceived as specialists, they hire us to do the work of a specialist but they question us all the way. More so, everybody else knows better than us. It’s like football, everyone else knows better than the team coach.


Because, Communication is a combination of lots of things that not everybody can perceive. They cannot understand how it’s done. And it’s in human nature that when you don’t understand something, you tend to question it.

Communication is a science, it’s art, talent, all in one. It has to do with inspiring other people, with transmitting messages, it’s drawing a picture, it’s choosing the right words, it’s dealing with dilemmas, it’s talking with words and pictures all at the same time.

It’s numbers and it’s senses. And you can’t count senses. And, of course, it has to do with experience of dealing with difficult issues, crisis, etc.

Last but not least, it’s acting…

So why do they hire us as specialists when most of the time, not always though, they don’t really understand what we are, what we do and how we can help them with their business?

The answer is that with implementing a communication strategy, we help them maximize their targets, their goals. We can help them move successfully from point 1 to point 2.

How we manage to do that?

Through three steps:

  • Survey
  • Strategy
  • Message

And adding the spice of: instinct, authenticity, inspiration, empathy.

I have used the word perception on many occasions.

“Esse is percipi” which means, “to be is to be perceived” (Socrates in Plato’s dialogue Theaetatus). Through Socrates, Plato is making the point that we cannot rely on our senses to define reality. Otherwise, the things madmen see are just as real as the things we see. The difference is that we know that the perceptions that occur in madness are false. Consideration of this was the starting point that led to Descartes’ famous aphorism “I think, therefore I am”.

From my experience, communication is perception. It’s who we are in the sense of who we want others to perceive us as being. To do that, we use techniques and that’s why we are specialists in what we do. Let’s not forget that for 500 years we “knew” that the Earth was flat, now we know it is round.

I’ve grown up to believe, and I guess most people here in this room, in Santa Claus and the Easter Bunny – I believe that people are perfectible, that knowledge is infinite, that the world is run by secret banking cartels and is visited by aliens on a regular basis, nice ones though that look like wrinkled lemurs. That is perception, that is picture, that is feeling, that is creating a long lasting belief, thought and feeling.

To sum up, Benjamin Franklin once said, “We stand at the crossroads, each minute, each hour, each day, making choices. We choose the thoughts we allow ourselves to think, the passions we allow ourselves to feel and the actions we allow ourselves to perform”.

All these is the cause and result of Communication and the beliefs we share with others depending on our Culture. Before that it’s the science of life, Biology.


Thank you.

A.S./ Madrid/June 2019

support No Comments

Οι καθυστερήσεις στην Κύπρο στην απονομή δικαιοσύνης, οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και οι επερχόμενες αλλαγές







Η Ένωση Οικονομολόγων Κύπρου (Ε.Ο.Κ.)

σας προσκαλεί στη Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με θέμα:

«Οι καθυστερήσεις στην Κύπρο στην απονομή δικαιοσύνης, οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και οι επερχόμενες αλλαγές»


που τελεί υπό την αιγίδα της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου

και θα πραγματοποιηθεί

την Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2019

στις 17:30

στο Αμφιθέατρο της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου


Χρυστάλλα Γιωρκάτζη


Ανδρέας Σ. Στυλιανού

Πρόεδρος της Ε.Ο.Κ.


Μάριος Κληρίδης

Γιώργος Ερωτοκρίτου
Διευθυντή Επιμόρφωσης και Μεταρρύθμισης Ανώτατου Δικαστηρίου

Αλίκη Στυλιανού (Συντονίστρια)
Εκπρόσωπος Τύπου της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου




  17:30  ─ Προσέλευση

  17:45 ─  Έναρξη

  18:45 ─  Συζήτηση

Π.Α.έως τις 26 Μαρτίου 2019

             τηλ. 22714232


support No Comments

Ώρα για αποθεματικά όχι για χαλάρωση



Πώς είναι δυνατό ένα Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΔΣ) να εκφράζει ανησυχίες για μέτρα κοινωνικής στήριξης 100 εκατ. ευρώ ενώ πραγματοποιούνται πλεονάσματα ενός δις ευρώ (5% του ΑΕΠ) και όταν υπάρχουν ανάγκες στην κοινωνία; Ένα πρόσφατο και εύλογο ερώτημα.

Από την στιγμή που τηρούνται οι δημοσιονομικοί κανόνες και δεν τίθεται θέμα βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους κανένα ΔΣ δεν θα αντιδράσει για το οποιοδήποτε στοχευμένο μέτρο κοινωνικής στήριξης. Ο έλεγχος και η αποτελεσματικότητα των δαπανών και η κατανομή τους είναι αρμοδιότητα άλλων θεσμών, όπως και πολιτικών αποφάσεων. Σε κάποιες περιπτώσεις η γραμμή που διαχωρίζει τα δύο δεν είναι ευδιάκριτη και μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις.

Η ιστορία μας διδάσκει ότι τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά λάθη γίνονται κατά τη διάρκεια των καλών περιόδων, δηλαδή η δημιουργία μόνιμων κρατικών δαπανών που καλύπτονται από πρόσκαιρα έσοδα. Το πρόσφατο πακέτο των 100 εκατ. ευρώ έστω κι αν από μόνο του δεν θα οδηγήσει σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό αποτελεί ένα παράδειγμα ανάδειξης του θέματος.

Πρώτα, όπως φασούλι-φασούλι γεμίζει το σακούλι, με τον ίδιο τρόπο θα αδειάσει. Αν δεν υπάρξει αντίδραση σε αυτή την περίπτωση, ούτε σε κάποιους μήνες στη δεύτερη, στην τρίτη, στην τέταρτη κ.ο.ε. και έρθει η αντίδραση στη όγδοη, όταν πλέον θα είναι οριακά τα πράγματα τότε ο φορολογούμενος ορθά θα διερωτηθεί που βρισκόταν ο θεσμός τόσα χρόνια. Τότε αυτός που θα επωφελείτο από το όγδοο πακέτο ορθά θα πει «μα για τα 50 εκατ. ευρώ προς την Χ ομάδα και τ’ άλλα 60 εκατ. στην Ψ ομάδα δεν αντιδράσατε και τώρα για 20 εκατ. ευρώ κάνετε θέμα;».

Η αντικατάσταση της μείωσης στην αμυντική εισφορά στους τόκους που ήταν η αρχική πρόθεση του Υπ. Οικονομικών με τη μείωση στο φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα είναι ακόμη μια ανησυχητική εξέλιξη. Διαχρονικά τα κυπριακά νοικοκυριά έχουν χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης. Παράλληλα είναι υπερχρεωμένα. Αν δεν ληφθούν μέτρα άμεσα οι περισσότεροι πολίτες δεν θα μπορούν να μιλούν για όριο συνταξιοδότησης. Την ίδια ώρα ο τομέας των δημόσιων συγκοινωνιών αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Με αυτή την κίνηση αντί να ενθαρρυνθεί η αποταμίευση, προτιμήθηκε να ενθαρρυνθεί η χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων εις βάρος των δημόσιων συγκοινωνιών. Επίσης από μια τέτοια κίνηση θα επωφεληθούν περισσότερο αυτοί που έχουν μεγάλου κυβισμού οχήματα με δυσανάλογη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Αυτή είναι η ανησυχία. Ότι τέτοιες αποφάσεις, όταν δεν είναι στοχευμένες και δεν έχουν αποτελεσματικά κριτήρια που θα διασφαλίζουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό την επίτευξη ενός δημοσίου συμφέροντος στόχου, όπως και να περιορίζουν τις αρνητικές παράπλευρες απώλειες, δημιουργούν αχρείαστες δαπάνες, ηθικούς κινδύνους και αρνητικό προηγούμενο. Οδηγούν σε νέες απαιτήσεις με την εκάστοτε κυβέρνηση και βουλή να μην μπορούν πλέον να αρνηθούν, ενώ πολλές φορές να πλειοδοτούν.

Ακόμη θα πρέπει να θυμηθούμε τα Κεϊνσιανά επιχειρήματα που ακούστηκαν την περίοδο της κρίσης, δηλαδή την ανάγκη αύξησης και όχι μείωσης των κρατικών δαπανών. Για να μπορεί να γίνεται αυτό, σε καλές περιόδους θα πρέπει να αυξάνονται οι αποταμιεύσεις και όχι οι δαπάνες. Αν όχι, αυτό οδηγεί σε διόγκωση φουσκών στην οικονομία κατά τις καλές περιόδους και σημαντικότερα στον περιορισμό των αποθεμάτων και των περιθωρίων κρατικής παρέμβασης στις περιόδους ύφεσης. Αυτό για την Κύπρο είναι ιδιαίτερα σημαντικό εφόσον το δημόσιο και ιδιωτικό χρέος και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παραμένουν στα ύψη. Ούτε ο δημόσιος ούτε ο ιδιωτικός τομέας έχουν σήμερα σημαντικά περιθώρια αντίδρασης σε μια νέα κρίση.

Τα μέτρα που έχουν ληφθεί και από το δημόσιο και από τον ιδιωτικό τομέα, έχουν ωφελήσει σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού. Η ανεργία μειώθηκε κατά 50% ενώ το εργατικό δυναμικό έχει αυξηθεί. Τα επιτόκια των δανειζόμενων έχουν επίσης μειωθεί πέραν του 50%. Οι απολαβές και η κερδοφορία άρχισαν να αυξάνονται. Ο βαθμός εμπιστοσύνης και σταθερότητας, που αποτελούν προϋπόθεση για την προσέλκυση επενδύσεων έχουν ενισχυθεί σημαντικά. Αυτά θα πρέπει να διασφαλιστούν, έστω κι αν δεν πιστώνονται οι πολιτικοί ή αν το πολιτικό όφελος είναι μεγαλύτερο στις περιπτώσεις των επιδομάτων/ παροχών/ φόρο-ελαφρύνσεων.

Σίγουρα υπάρχουν πολίτες που δεν έχουν επωφεληθεί ή που χρήζουν στήριξης. Αυτό δεν αποτελεί επιχείρημα υπέρ των καθολικών μέτρων. Αυτά πρέπει να γίνουν στοχευμένα και εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων. Η έμφαση όλων πρέπει να παραμείνει επικεντρωμένη στη μείωση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους και στη δημιουργία αποθεματικών.


*Πρόεδρος Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Οι θέσεις που εκφράζονται είναι προσωπικές.


Βιογραφικό Δημήτρη Γεωργιάδη – Πατήστε εδώ.

support No Comments

(Ούτε) αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά



Η είδηση της αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου ήταν σίγουρα μια θετική και πολύ-αναμενόμενη εξέλιξη. Αποτέλεσε μια αναγνώριση και επιβράβευση των θυσιών και προσπαθειών των τελευταίων χρόνων. Ήταν ένα σημαντικό βήμα αλλά όχι η άφιξη στο τέρμα. Οι κίνδυνοι παραμένουν και οφείλουμε να καταστούμε έτοιμοι για την αντιμετώπιση τους…. Δεν είμαστε.

Ο σημαντικότερος κίνδυνος από την πρόσφατη αναβάθμιση σε επενδυτική βαθμίδα είναι ακριβώς ο ίδιος με αυτόν της εξόδου από το Μνημόνιο (Πρόγραμμα Οικονομικής Προσαρμογής). Ο εφησυχασμός και ο ενδοτισμός στις ακόμη και υπερβολικές απαιτήσεις οργανωμένων συνόλων που θα οδηγήσει σε αύξηση των δαπανών, μείωση των εσόδων και στον τερματισμό των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.

Σε μια από τις διαλέξεις του ο Έλληνας καθηγητής -οικονομολόγος και πρώην υποδιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδος Βασίλης, προκάλεσε εντύπωση γιατί δεν είχε αναφερθεί σε στατιστικά μοντέλα και οικονομικά στοιχεία αλλά στον κίνδυνο που ονομάζεται “ευφορία”, και πως αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κρίσεις και στη δημιουργία φουσκών.

Σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης, αυξάνονται τα έσοδα του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, δημιουργείται ένα κλίμα ευφορίας στην οικονομία και στην κοινωνία γενικότερα. Παράλληλα με την αύξηση στο δημοσιονομικό απόθεμα, ενισχύονται οι διεκδικήσεις και μειώνονται οι πολιτικές αντιστάσεις. Συνήθως δημιουργούνται μόνιμες δαπάνες που χρηματοδοτούνται με προσωρινά έσοδα.  Επιπρόσθετα πιστεύω αυξάνεται η ισχύ και η επιρροή των συνόλων που επωφελούνται περισσότερο από την ανάπτυξη. Όλοι πιστεύουν ότι “αυτή τη φορά είναι διαφορετικά” και ότι το πάρτι θα συνεχιστεί για πάντα. Όλοι θα σας μιλήσουν και θα επικαλεστούν τους νέους αποτελεσματικούς εποπτικούς μηχανισμούς και διαδικασίες, τα εξελιγμένα μακροοικονομικά μοντέλα, τις τεράστιες εμπειρίες που έχουν αποκτηθεί από προηγούμενες κρίσεις, την αυξημένη δύναμη επεξεργασίας πληροφοριών και τη δημιουργία διαδικασιών που θα προλαβαίνουν τις κρίσεις ή που στην χειρότερη περίπτωση θα περιορίζουν σημαντικά τις επιπτώσεις τους. Όποιος ανατρέξει στις ιστοσελίδες που προηγήθηκαν της τελευταίας κρίσης θα αντιληφθεί εύκολα το πιο πάνω σημείο. Το ίδιο για την προ-προηγούμενη, το ίδιο για την κάθε κρίση. Δυστυχώς όμως οι φωνές που προειδοποιούν αγνοούνται, καταντούν γραφικές ή και επικρίνονται.

Πιθανόν ο τομέας των ακινήτων-κατασκευών στην Κύπρο να συνεχίσει τη ραγδαία ανάπτυξη για πολλά χρόνια. Πιθανόν να λυθεί το Κυπριακό και να τύχει ορθής διαχείρισης. Πιθανόν να έχουμε τεράστια οφέλη από την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων τα οποία επίσης θα διαχειριστούμε συνετά. Τότε το 2030 θα λέμε “τι φθηνά που ήταν τα ακίνητα το 2020. Μόνο 20000 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο στη θάλασσα και 2500-5000 στα κέντρα των πόλεων”.

Δυστυχώς όμως δεν αξιολογούμε ορθά τη διαφορά του κινδύνου και των επιπτώσεων μεταξύ των σεναρίων “πάνε όλα καλά” και “πάει κάτι στραβά”. Στην πρώτη περίπτωση θα μειώσουμε την ανεργία κάπως γρηγορότερα, θα αυξήσουμε την κατανάλωση και τον πλούτο των νοικοκυριών που ναι αποτελούν θεμιτούς στόχους. Αν όμως «πάει κάτι στραβά», τότε οι αρνητικές επιπτώσεις θα είναι πολύ πιο επώδυνες. Πήραμε μια γεύση το 2013, και άρα δεν μπορούμε να προσδίδουμε την ίδια βαρύτητα στα δύο σενάρια. Με το δημόσιο και ιδιωτικό δανεισμό να ξεπερνούν το 300% του ΑΕΠ, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να βρίσκονται σε επίπεδο που ίσως να μην έχει καταγραφεί ξανά στην παγκόσμια ιστορία, οι επιπτώσεις του σεναρίου “πάει κάτι στραβά” έστω κι αν δεν φέρουμε ευθύνη γι αυτό, θα είναι τεράστιες.

Δεν έχω πρόθεση να “σταματήσω το πάρτι”, και ίσως να μην χρειάζεται. Το μόνο που χρειάζεται είναι να μην αφήσουμε την ευφορία να μας παρασύρει… για ακόμη μια φορά. Αυτό αφορά και τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αλλά περισσότερο το δημόσιο. Αντί να απαιτούμε, να ενθαρρύνουμε κι άλλο τον τομέα των ακινήτων, να ικανοποιούμε κάθε απαίτηση από οργανωμένα σύνολα, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην μείωση του χρέους και στη δημιουργία αποθεματικών, όπως και στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων. Αυτό θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε ένα αρνητικό σενάριο. Αν όχι και “πάει κάτι στραβά” τότε ούτε “αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά”.


*Πρόεδρος Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Οι απόψεις είναι προσωπικές.


Βιογραφικό Δημήτρη Γεωργιάδη – Πατήστε εδώ.

support No Comments

Εστία: Αναγκαίος ή επικίνδυνα αχρείαστος παρεμβατισμός;



Στην κοινωνία μας, επικρατεί έντονα το φαινόμενο του ιδεολογικού διπολισμού ή και του πολύ-πολισμού. Το φαινόμενο παρουσιάζεται συχνά, κάποτε είναι αναγκαίο στοιχείο εφόσον ενθαρρύνει το διάλογο, αλλά πολλές φορές φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα.  Αντί δηλαδή να οδηγήσει στην κατάθεση επιχειρημάτων και στοιχείων ξεκινά και κλείνει το διάλογο με συνθήματα.

Κλασικό παράδειγμα στην περίπτωση της οικονομίας οι κόντρες μεταξύ Κέινς (ιανών) και Χάγιεκ (ιανών). Ενώ οι δύο έχουν αρκετά κοινά στις θέσεις τους και δεν έχω αμφιβολία σε κάποια από τα υφιστάμενα προβλήματα μας θα έδιναν ακριβώς τις ίδιες λύσεις, εντούτοις παρουσιάζονται ως δύο αντίθετα. Να υπενθυμίσω ακόμη τις συνεχείς προκατειλημμένες κατά του Ευρώ επισημάνσεις για, και χειρότερα τις παροτρύνσεις προς, την Ελλάδα του νομπελίστα Πολ Κρούγκμαν στο παρά πέντε μιας ολοκληρωτικής κατάρρευσης της χώρας. Στην συνέχεια παραδέχτηκε ότι «υπερεκτίμησε τις ικανότητες της ελληνικής κυβέρνησης». Αυτό ακριβώς που έλεγαν για χρόνια όλοι όσους επέκρινε ο κ. Κρούγκμαν. Μπορεί ο ίδιος να θεωρούσε ότι το μοντέλο του Ευρώ είναι λάθος ή να έχει αδυναμίες και να είχε και δίκαιο. Όμως το κάθε θέμα έχει τα δικά του συστατικά- πραγματικότητες, έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται και σπάνια είναι ιδεολογικό.

Πιστεύω πως ο πραγματικά φιλελεύθερος είναι αυτός που μπορεί να αποδεχτεί ελεύθερα ακόμη και τον περιορισμό των ελευθεριών του. Φυσικά για το δικό του καλό. Αν αυτό γίνει αντιληπτό, τότε θα γίνει αντιληπτή και η σημασία του κράτους, της ομάδας, της οικογένειας, της παρέας. Εκεί που το κράτος γίνεται επικίνδυνο είναι όταν χάνεται ο δημοκρατικός έλεγχος και αρχίζει ο μηχανισμός ή τα στελέχη του να αποφασίζουν από μόνα τους τι είναι καλό για τους υπόλοιπους. Αυτό είναι το κομβικό σημείο. Το πώς μια κοινωνία μπορεί να διασφαλίσει ότι ο κρατικός μηχανισμός θα έχει πάντα ως γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Ένα εγχείρημα καθόλου εύκολο. Πέραν των γνωστών προβλημάτων και προκλήσεων το δημόσιο συμφέρον δεν είναι τίποτα άλλο από το άθροισμα των ατομικών συμφερόντων.

Πρόσφατο παράδειγμα διαλόγου είχε (έχει) να κάνει με το Σχέδιο Εστία:

• Είναι δίκαιο οι συνετοί πολίτες είτε που δεν δανείστηκαν είτε που εξυπηρετούν τα δάνεια τους και μάλιστα με αυξημένο επιτόκιο λόγω των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων να αρχίσουν να επιδοτούν τα δάνεια, ακόμη και αυτών που συμπεριφέρθηκαν επιπόλαια; Φυσικά όχι.

• Αν στείλει το μήνυμα το κράτος ότι θα παρεμβαίνει κάθε φορά που γίνονται σοβαρά-καταστροφικά λάθη μήπως θα ενθαρρύνει αυτές τις κακές πρακτικές δημιουργώντας ηθικό κίνδυνο, κακό προηγούμενο και νέες απαιτήσεις; Φυσικά ναι.

• Θα θέλαμε, ακόμη και όταν κάναμε μια ανοησία τις επιπτώσεις της οποίας δεν θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε, να μας στηρίξει κάποιος άλλος;  Για παράδειγμα, αφήνω το τζάκι χωρίς προστατευτικό και φεύγω για 5 λεπτά. Εκρήγνυται ένα ξύλο και αρχίζει η πυρκαγιά. Είναι δίκαιο να παρέμβει το κράτος (πυροσβεστική) και να με σώσει; Είναι δίκαιο γι’ αυτόν που δεν έχτισε τζάκι να πληρώσει φόρους για να σωθώ εγώ; Είναι ορθό να αφήσουμε το σπίτι, τα διπλανά κτίρια και το δάσος της περιοχής να καούν για πληρώσει (που δεν θα μπορέσει να πληρώσει) το κόστος των πράξεων του ο ένοχος ώστε να μην το επαναλάβει; Μήπως τελικά υπάρχει διαφορά μεταξύ δίκαιου και ορθού; Μήπως δεν είναι καν θέμα δικαιοσύνης;

• Το κράτος ήδη έχει παρέμβει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Έχει δημιουργήσει μηχανισμό για εγγύηση καταθέσεων. Ήδη έδειξε ότι ορθά ή λανθασμένα, δίκαια ή άδικα παρεμβαίνει (έκδοση ομολόγων προς Λαϊκή και Συνεργατισμό, κάλυψη ζημιών ταμείων προνοίας τραπεζικών υπαλλήλων κ.α.). Μήπως η μη παρέμβαση μέσω ενός σχεδίου του τύπου Εστία θα ενεργοποιήσει άλλη κρατική παρέμβαση και άρα ισοδυναμεί με κρατική παρέμβαση; Ή και να μην ενεργοποίηση άλλη παρέμβαση, μήπως οι παράπλευρες επιπτώσεις της μη παρέμβασης θα είναι χειρότερες;

• Είναι ξεκάθαρο ότι λήφθηκε η πολιτική απόφαση για τη δημιουργία του σχεδίου Εστία και μάλιστα τέθηκε ως προϋπόθεση σχεδόν απ΄ όλα τα κόμματα. Αν διαφωνείς με τη δημιουργία του, (α) σιωπάς ή (β) καταθέτεις μόνο τη διαφωνία ή (γ) εκφράζεις τις ανησυχίες και επιδιώκεις να το βελτιώσεις ώστε να περιοριστούν οι αδικίες και οι παράπλευρες απώλειες/ ζημιές.

Ευτυχώς ή δυστυχώς δε ζούμε σε έναν τέλειο κόσμο. Λάθη πάντα θα γίνονται. Λάθη του μεγέθους της χρηματιστηριακής φούσκας του 1999-2000, της πιστωτικής – δημοσιονομικής όπως και των ακινήτων φούσκας της δεκαετίας 2001-2011, προκαλούν τεράστιες ζημιές. Ζημιές που σε μεγάλο βαθμό όπως μας έχει διδάξει η ιστορία δεν έχουν δίκαιο τρόπο κατανομής. Η αντιμετώπιση τους όμως πρέπει να γίνεται αξιολογώντας όλα τα δεδομένα και τις συνέπειες, βάζοντας στη ζυγαριά τα συμφέροντα όλων των πολιτών, με πλήρη διαφάνεια και μηχανισμούς ελέγχου. Εγχείρημα καθόλου εύκολο.


*Πρόεδρος Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Οι απόψεις που εκφράζονται είναι προσωπικές.


Βιογραφικό Δημήτρη Γεωργιάδη – Πατήστε εδώ.

support No Comments

Οικονομία και η εκμετάλλευση της «κοινωνικής δικαιοσύνης»



Προσωπικά προσπαθώ να αποφεύγω τη χρήση λέξεων όπως «ηθική» και «δικαιοσύνη». Δεν υπάρχει ξεκάθαρος ορισμός, η ερμηνεία τους είναι υποκειμενική και συχνά τυγχάνουν εκμετάλλευσης από οργανωμένα σύνολα ή άτομα με ισχύ για την προώθηση ατομικών συμφερόντων, εις βάρος των υπολοίπων.

Αν θα χρησιμοποιούσα τον ορισμό «κοινωνικά δίκαιο», θα τον περιόριζα στο δικαίωμα για ίση αντιμετώπιση από τους θεσμούς του κράτους. Για να γίνω πιο ξεκάθαρος και εφόσον αναφερόμαστε στην οικονομία, αν για παράδειγμα η πολιτεία κρίνει ορθό να αποζημιώσει τους κουρεμένους καταθέτες του Μαρτίου 2013, τότε η κοινωνική δικαιοσύνη υπαγορεύει πως θα πρέπει να αποζημιώσει και να αποζημιώνει όλους όσους είχαν υποστεί ή θα υποστούν ζημιά από ανάλογα γεγονότα. Γιατί είναι πιο δίκαιο να αποζημιωθεί ο κουρεμένος καταθέτης και όχι ο επιχειρηματίας που υπέστη ζημιές ή ο υπάλληλος που έχασε τη δουλειά του λόγω των ίδιων γεγονότων; Το ότι το πρώτο είναι πιο άμεσο και εύκολα αντιληπτό ή διότι κάποιοι έχουν οργανωθεί δεν αποτελεί «δικαιοσύνη».

Ένα κράτος πραγματοποιεί κυρίως δύο τύπους δαπανών αφού πρώτα εισπράξει ποσά από τους πολίτες. (α) Για τη χρηματοδότηση των βασικών λειτουργιών του και (β) για την επίτευξη στόχων πολιτικής. Είναι στο δεύτερο τύπο που συναντούμε τη λέξη «δικαιοσύνη». Εδώ εμπίπτουν οι κοινωνικές παροχές, οι δαπάνες για την παιδεία, την υγεία και την ασφάλεια, οι επιδοτήσεις και οι αποζημιώσεις.

Γνωρίζοντας ότι θα προκαλέσει το σχόλιο, αναφέρω πως αν αποδεχτούμε ως κοινωνία ότι αυτές οι πολιτικές καθορίζονται γιατί «μας συμφέρει» και όχι γιατί είναι «κοινωνικά δίκαιο», με εξαίρεση την ίση αντιμετώπιση, τότε η απάντηση στις προκλήσεις καθορισμού οικονομικής πολιτικής γίνεται πιο απλή.

Οι δύο βασικοί λόγοι π.χ. που μια πολιτεία στηρίζει ένα άτομο με οικονομικά προβλήματα είναι (α) γιατί «συμφέρει» στο σύνολο εφόσον σε κανένα δεν αρέσει να έχει δίπλα του άτομα που στερούνται και (β) γιατί όλοι θέλουν να γνωρίζουν πως αν κάποτε βρεθούν οι ίδιοι ή τα παιδιά τους στην ίδια θέση θα τύχουν της ίδιας μεταχείρισης/ στήριξης. Αυτό εξηγεί και γιατί υπάρχει η τάση παροχής βοήθειας στους γείτονες και όχι σε κάποιον που έχει περισσότερη ανάγκη αλλά ζει σε άλλη χώρα. Με την ίδια λογική θα πρέπει αντιμετωπιστεί η διάσωση μιας τράπεζας όπου θεωρητικά στόχος θα πρέπει να είναι η διασφάλιση της σταθερότητας του συστήματος προς όφελος του συνόλου. Πολιτικές που αφορούν τη μόρφωση, την υγεία και την ασφάλεια το ίδιο. Συμφέρει σε όλους να είναι μορφωμένος και υγιής ο πληθυσμός σήμερα αλλά και στο μέλλον. Η παροχή κινήτρων σε ένα οικονομικό τομέα δεν γίνεται μόνο για το βιομήχανο ή τον γεωργό, αλλά για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την παραγωγή πλούτου και την είσπραξη φόρων με όφελος για το σύνολο. Αν αυτό γίνεται στην πράξη ή αν απλά τυγχάνει εκμετάλλευσης ή γίνεται μόνο προς όφελος μιας ομάδας είναι άλλο θέμα.

Από τη στιγμή που οι στόχοι πολιτικής επιτυγχάνονται με τη μεταφορά πλούτου από μια ομάδα σε άλλη, τότε θα έπρεπε να τηρείται στο μέγιστο δυνατό βαθμό ο κανόνας ότι:  αυτός που επωφελείται δεν πρέπει να βρίσκεται ή να βρεθεί σε καλύτερη θέση από αυτόν που πληρώνει.

Δυστυχώς όμως δεν εφαρμόζονται τα πιο πάνω. Στις πλείστες περιπτώσεις απλά βλέπουμε οργανωμένα σύνολα να επικαλούνται την «κοινωνική δικαιοσύνη» και άλλες υπό-έννοιες όπως παιδεία, υγεία, ασφάλεια, πνεύμονας της οικονομίας, θεμέλιο της κοινωνίας και να διεκδικούν εις βάρος ατόμων που βρίσκονται σε χειρότερη θέση. Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο δεν επιτυγχάνεται ο στόχος της κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά ενισχύεται η ανισότητα. Παράλληλα οι καλώς νοούμενοι πολιτικοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται, δημιουργείται προηγούμενο για νέες απαιτήσεις, όσοι δεν επωφελούνται αιτιολογούν τη μη συμμόρφωση με τους νόμους της πολιτείας συμπεριλαμβανομένης της καταβολής φόρων και έτσι μια κοινωνία οδηγείται στον κοινωνικό και δημοσιονομικό εκτροχιασμό.


*Πρόεδρος Δημοσιονομικού Συμβουλίου. Οι απόψεις που εκφράζονται είναι προσωπικές.


Βιογραφικό Δημήτρη Γεωργιάδη – Πατήστε εδώ.